Ik hoor van veel mensen, ook kunstenaars, dat ze aquarel maar een moeilijk medium vinden om mee te werken: het wordt niet zoals ze wilden, de verf gaat alle kanten op en uiteindelijk beland het papier in de papierbak en de aquarelverf in de kliko.
Nee! Ze werken liever met potlood of acryl of, natuurlijk, olieverf.
Maar klopt hun aanname wel? Is aquarelverf echt zo moeilijk om mee te werken?
Wel een beetje, als ik eerlijk ben.
Er zijn namelijk een paar dingen die je echt anders moet doen als je met aquarelverf gaat werken. Een paar van die dingen zal ik in dit blog wat verder uitwerken.
Het wit van het papier
Eén nadeel van aquarelverf is dat je al van te voren moet bedenken wat je wil gaan maken en hoe je je schilderij op gaat bouwen. Met acryl kan je later nog een lichte toets toevoegen, met aquarelverf niet, dus je moet al bij het begin bedenken wat je wit wil laten.
Voor de witte delen gebruik je geen verf, maar het wit van je papier. Je moet het wit dus uitsparen. Lastig als je dunne lijntjes wit wil hebben, al bestaan er wel middelen om het wat gemakkelijker te maken: masking fluid en dekwit (een niet doorschijnende verf).
Met behulp van masking fluid kan je een deel van je papier afdekken, zodat daar verder geen verf komt. Ik heb masking fluid gebruikt bij het gras van deze aquarel van Spijker, de hond van Joke Veltman.
Met dekwit kan je – nadat je klaar bent met je aquarel – nog hier en daar een kleine witte toets zetten, een streepje, of een lichtvlekje.
Vroeger, toen ik leerde aquarelleren bestond masking fluid nog niet en was dekwit echt ‘not done’, maar tegenwoordig doet men niet zo moeilijk meer, gelukkig.
Aquarelverf is doorschijnend, je werkt van licht naar donker
Wat je in ieder geval moet doen is van licht naar donker werken. Doordat aquarel altijd een beetje doorschijnend blijft zie je de onderliggende lagen door de bovenliggende heen. Altijd!
Een donkere onderkleur kan je dus niet meer corrigeren door er met een lichte kleur overheen te gaan. Die onderkleur zal je altijd blijven zien.
Dit betekent ook dat je mengkleuren krijgt door de onderliggende lagen: een gele streep boven de horizon bij een mooie zonsondergang wordt groen als je eerst de lucht blauw heb geschilderd.
Aquarelverf is niet watervast
Aquarelverf is niet watervast en wordt dat ook niet na drogen. Zelfs niet na maanden of jaren. Het blijft oplosbaar in water!
Je moet tijdens het schilderen dus ook altijd oppassen dat je de onderliggende lagen niet oplost. Aquarel heeft als plus dat je prachtige heldere kleuren kan maken, maar als onderliggende lagen veel oplossen krijg je al snel moddertinten.
Dit is dus ook de reden dat je een aquarel altijd achter glas ophangt. Netjes beschermt, want het kleinste beetje vocht zal je mooie aquarel laten uitlopen.
De aquarel was nog niet helemaal droog! Oeps.
Het is soms ook nodig om je aquarel goed op te laten drogen voor je een nieuwe laag aanbrengt. Want weet je wat er anders kan gebeuren? Dan gaan kleuren ineens in elkaar lopen.
Ben je net bezig om precies langs het randje een andere kleur te schilderen, raak je toch heel eventjes maar de nog natte rand en .. Poef! de kleuren lopen zo in elkaar.
Zelfs als je eerst je schildering hebt gedroogd met een haardroger (en ja, ik heb er dus ook eentje in de la liggen, klaar om te gebruiken) kan dat nog gebeuren: als de verf nog niet helemaal kurkdroog was kan je toch ineens zien dat de verf door gaat lopen. Soms zie je dat pas nadat je klaar bent; dan is het doorlopen heel langzaam gegaan.
Al met al werk ik graag met aquarel
Eén van de dingen die veel mensen heel vervelend vinden aan aquarelverf is dat je nooit van te voren weet hoe je aquarel uit zal gaan vallen. Je kan nooit echt zeker weten of kleuren niet toch ineens in elkaar gaan lopen of dat een tint ineens lichter opdroogt dan je gedacht had.
Maar al deze punten geven ook de charme van aquarelverf.
Juist dat je niet weet hoe je aquarel gaat worden, al die kleine verrassingen (oh, en het gaat best vaak ‘verkeerd’ hoor), dat is wat voor mij en voor andere aquarellisten dit medium zo fantastisch maakt. Zeker omdat de kleuren, als je weet wat je doet en een beetje geluk hebt, echt prachtig helder en transparant blijven.
Het voordeel is ook dat het papier (hoewel best prijzig als je printerpapier gewend bent) veel minder duur is dan een schilderdoek. Dus gaat het echt fout? Dan is de papierbak de beste plek en heeft je bankrekening geen grote veer hoeven laten.
Wil je meer weten over schildertechnieken of heb je andere vragen of opmerkingen? Laat hieronder even een berichtje achter. Altijd leuk.
Fijne dag en stay safe,
Liesbeth
Volg mij ook op